Nasza religia

Rozważania religijne

Mitologia grecka należy do tych, które Europejczykom są najbardziej znane. Uczy się jej powszechnie w szkołach, ponieważ jej elementy są stale obecne w kulturze. Mitologia ta, jak każda inna, stara się wytłumaczyć to, jak powstał świat oraz jakie reguły w nim obowiązują. Przede wszystkim pojawiają się mity kosmogoniczne, czyli te na temat powstania świata. Oprócz nich wyróżniamy także inne podania, które dotyczą na przykład samych bóstw. Najważniejszym bogiem w mitologii greckiej jest Zeus.

To on rządzi pozostałymi bogami. Podobnie skonstruowane bóstwa można znaleźć także w innych religiach. Grecki panteon był bardzo zróżnicowany. Każdy z bogów miał swój własny wydzielony zakres działania, swoje atrybuty, a także słabości. Tym właśnie różnią się bogowie greccy od bogów wielkich religii monoteistycznych – są oni bardzo podobni do ludzi. Na przykład konstrukcja chrześcijańskich bóstw w początków naszej ery jest bardzo oddalona od człowieka, chociaż jeszcze starotestamentowy bóg Jahwe miał bardzo wiele ludzkich cech. Mitologia grecka to nie tylko opowieści o bogach, pojawiają się w niej także herosi, którzy są potomkami bogów i ludzi posiadającymi niezwykłe moce, ale nie nieśmiertelność. Jednym z nich jest Herkules, którego archetyp jest wykorzystywany w kulturze po dziś dzień. Podobnie rzecz ma się z innymi bóstwami: Dionizosem (bogiem zabawy i wina), Afrodytą (boginią piękna), Apollinem (bogiem artystów i sztuki), Hadesem (bogiem podziemi i śmierci) czy Posejdonem (bogiem mórz i oceanów). Mitologia oczywiście jest fascynującym zbiorem wierzeń starożytnych Greków.

Zapewne każdy kto się spotkał z Mitologią oraz występującymi w niej postaciami jest pod wielkim jej wrażeniem. Zwłaszcza że występujący tam Bogowie, mieli bardzo wiele różnych ludzkich cech i bardzo często spotykali się z mieszkańcami ziemi. To wszystko sprawia że Mitologia jest bardzo ciekawym zbiorem wierzeń Greków i czyta się ją z zapartym tchem. No i oczywiście doczekała się w literaturze należnego jej miejsca.

Każda grupa ludzi, która zamieszkuje dane terytorium, przeważnie może pochwalić się swoim bogiem lub bogami. Podobnie było także w dawniejszych czasach, na terenie całej Europy rozsiane były zróżnicowane grupy, które posiadały własne systemy wierzeń. Tak samo jest ze Słowianami, których jesteśmy potomkami. Przed chrystianizacją na terenach Polski istniały pogańskie świątynie, czyli tak zwane chramy. Czczono w nich wielu bogów, ponieważ religia dawnych Słowian była systemem politeistycznym.

Nie znamy dokładnej liczby bóstw ani pomniejszych demonów, ponieważ z tamtego okresu nie zachowały się żadne źródła pisane. Pismo dotarło na nasze ziemie wraz z nadejściem chrześcijaństwa, a jego propagatorzy nie chcieli, aby pogańskie wierzenia nadal były kultywowane. Do dyspozycji jest więc niewiele lakonicznych tekstów o charakterze tych wierzeń czy miejscach kultu. O wiele więcej informacji dostarcza nam folklor oraz archeologia. Dzięki temu pierwszemu nadal możemy dostrzegać nawet w życiu codziennym wpływ dawnych wierzeń, archeologia z kolei dała dowody istnienia świątyń i miejsc pochówków o innym charakterze niż chrześcijańskie. Jeśli chodzi o bóstwa, to jednym z najważniejszych był Światowid (Świętowit) – posąg go przedstawiający miał cztery twarze, każdą skierowaną w inną stronę świata. Innymi byli Swaróg, który był bóstwem słońca, ognia i nieba, Dadźbog, który był bogiem bogactwa. Wierzenia Słowian to także bogata demonologia, która nadal jest aktywna kulturowo. To z niej pochodzi m.in. Baba Jaga i wodnik. Potem jak wszyscy doskonale wiemy wprowadzone zostały w życie liczne nowe wierzenia. Następnie w 966 roku w Polsce mieliśmy Chrzest Polski i następnie nastąpiła ekspansja religii na terytorium całego kraju. Oczywiście pogaństwo w niektórych ośrodkach utrzymywało się dość długo jeszcze, jednak powoli ulegało to zmianie na lepsze. Oczywiście oprócz aspektów czysto powiązanych z wiarą, również istotnym elementem przyjęcia chrześcijaństwa była obawa o ataki na nasz kraj w celach chrystianizacji, oczywiście jako przykrywki dla niecnych celów.